Тема :«Җәй җитте» текстындагы яңа лексика. («Җәй җитте» темасының 1 нче дәресе).

III сыйныф, рус төркеме.)

Дәрес тибы: ЛКФ

Дәрес максатлары:

1.Укытучы өчен.

Белем бирү максаты (дәреснең предмет нәтиҗәсе):

– “Җәй җитте” текстындагы яңа сүзләр белән таныштыру;

– «Җәй җитте» текстын лексик-грамматик яктан кабул итүгә әзерләү.

Үстерү максаты (дәреснең метапредмет нәтиҗәсе):

– чагыштыра, нәтиҗә ясый белү кебек фикерләү сәләтләрен үстерү;

– уку хезмәтендә үзеңә максат куя белү күнекмәләрен булдыру;

– үзара аралаша белү мөмкинлекләрен үстерү;

– үз хезмәтеңне бәяли белү күнекмәләрен үстерү.

Тәрбия бирү максаты (дәреснең шәхси нәтиҗәсе):

– бер-береңә матур итеп эндәшә, матур һәм дөрес сөйләшә белү күнекмәләрен үстерү;

– үзара ихтирам, ярдәмчеллек хисләрен булдыру;

– табигатьне ярату, аңа сак караш тәрбияләү.

2. Укучыларга җиткерелә торган дәреснең белем бирү максаты:

-- ел фасылларының билгеләрен, җәй көне укулар тәмамланганын әйтә белү;

-- җәй турында сөйләү өчен кирәк булган лексик материалны өйрәнү.

Бурычлар:

1) Сөйләм эшчәнлегенең барлык төрләре (тыңлап аңлау, сөйләү, уку, язу) буенча укучыларда

коммуникатив

компетенция (аралашу осталыгы) формалаштыру.

2) Укучының танып белү мөмкинлекләрен, гомуми уку күнекмәләрен, сөйләм культурасын үстерү.

3) Сөйләм осталыгы һәм күнекмәләрен камилләштерү.

4) Укучыларның логик фикерләү сәләтен үстерү.

Җиһазлау: дәреслек «Күңелле татар теле»: III сыйныф: Р.З.Хәйдәрова, Г.М.Әхмәтҗанова, Л.А.Гиниятуллина

(72–73нче битләр); методик ярдәмлек: III сыйныф: Р.З.Хәйдәрова, Л.Ә.Гыйниятуллина, Г.И.Газизуллина (44–45 б.);

дәрескә әзерләнгән презентацион материаллар; Р.З.Хәйдәрова «Татарский язык в таблицах»; предметлы рәсемнәр;

картина “Җәй”; физкультминут өчен татар халык көйләре

язылган кассета; укучыларның “Җәй” темасына ясаган

рәсемнәр күргәзмәсе.

Дәрес барышының технологик картасы

Дәреснең

дидактик

этаплары

Дәрес

этапларының

төп максаты

Укытучы эшчәнлеге

Укучы эшчәнлеге

Дәрес этапларының нәтиҗәләре

Шәхси нәтиҗә

Метапредмет

нәтиҗәсе:

УУГ

формалаштыру

Предмет

нәтиҗәсе

I. Оештыру.

Уңай

психологик

халәт тудыру,

дәрестәге

эшчәнлеккә

әзерләү.

1. Татар теле дәресенә

әзерлекне оештыру.

1) дежур укучы рапорты;

2) һава торышы турында

сөйләшү;

3) укучыларның бер-

берсенә, укытучыга җылы

сүзләр әйтүе;

4) эш урыннарының

әзерлеген барлау.

Әхлакый

кагыйдәләрдә

ориентлаша белү

сәләтләрен,

игътибарлылыкны

үстерү.

Дәрестә эш

урынын

мөстәкыйль

әзерли белү һәм

тәртиптә тоту

күнекмәләрен

булдыру.

Әзерлеккә бәя

бирү.

Үзанализ битләрен тарату.

(Парталарга куелган

үзанализ битләрендә үз-

үзләренә билге куячаклар)

II. Өй эшен

тикшерү .

Көз, кыш, яз,

җәй айларын

атау, ел

фасылларының

(көз, кыш, яз)

билгеләрен

искә төшерү, бу

турыда әйтеп,

сөйләп бирә

белү.

Укучыларның өйдә төзеп

килгән җөмләләрен,

хикәяләрен укыту.

Экранда ел фасыллары:

көз, кыш, яз.

Алдагы дәрестә бирелгән

өй эше.

I төркем. Яраткан ел

фасылың турында

җөмләләр төзеп килергә.

II төркем.Көз турында

хикәя төзергә. III төркем.

Кыш турында хикәя

төзергә. IV. Яз турында

хикәя төзергә.

«Укучы – укытучы»

диалогы:

– Бу кайсы ел фасылы?

– Бу көз (экранда).

– Көз көне табигатьтә

нинди үзгәрешләр була?

– Кошлар җылы якларга

китәләр, агачларның

яфраклары саргая, коела

һ.б.

Шушы ук эш «укучы –

укучы» диалогында

эшләнә.

Укучылардан үзләре

төзегән хикәяләрне укыту.

Өй эшен

тикшерүдә

үзбәя(әхлакый

кагыйдәләрдә

ориентлаштыру,а

ларны үтәүнең

мәҗбүрилеген

аңлый белү).

Үзеңнең һәм

башкаларның

эшен бәяләү.

Көз, кыш,

яз, җәй

айларын

атау, ел

фасыллары-

ның (көз,

кыш, яз)

билгеләрен

дөрес

әйтеп,

сөйләп

бирә белү.

III. Актуальләштерү .

Проблеманы

билгеләү, аны

чишү өчен

алгоритымны

булдыру, үз

фикереңне

тулы, төгәл,

ачык һәм аңла-

ешлы итеп әйтү,

аны яклый белү.

1 нче күнегү,72 нче бит.

-Бу шигырьләр нинди ел

вакытларына, кайсы

рәсемгә туры килә? Үз

фикереңне аңлатып бир.

Укытучының шигырьне

сәнгатьле укуы.

Шигырьдә куелган

сорауга җавап бирү һәм

үз фикереңне аңлату.

Шигырьне пышылдап

һәм кычкырып сәнгатьле

уку. Шигырьнең

эчтәлегенә карата сорау

җөмләләр төзү, аларга

җаваплар бирү

(парларда).Соңгы

шигырьне укыганнан соң,

укучыларның максатны

билгеләүләре.

Үзара килешеп,

парларда,

төркемдә эшли

белү.Яңа белем,

күнекмәләр алуга

омтылу. Яңа

белем алуның

мөһимлеген аңлау

хисе. Үзмаксат

кую.

Т –б:

проблеманы

билгеләү, аны

чишү өчен

алгоритымны

булдыру.

Р: эш тәртибен

аңлап, уку

эшчәнлеген

оештыра белү.

К: сорауларга

дөрес, матур

итеп җавап бирә

белү.

Проблема-

ны билге-

ләү, аны

чишү өчен

алгоритым-

ны булды-

ру, үз фике-

реңне тулы,

төгәл,ачык

һәм аңла-

ешлы итеп

әйтү, аны

яклый белү.

Ел фасылы

җәйгә хас

сүзләрне һәм

сүзтезмәләрне

билгели белү, үз

фикереңне

аңлата алу.

2 нче күнегүне (73 нче бит)

тәкъдим итү. Сүзләр һәм

сүзтезмәләрнең кайсысы

җәй турында.

Укучылар җәй турындагы

сүзләр һәм сүзтезмәләрне

әйтәләр, үз фикерләрен

аңлаталар.

Хаталанганда, бер

– береңә ярдәм

итә белү,

тыйнаклык,

түземлелек кебек

сыйфатлар

формалаштыру.

Эш тәртибен

аңлап, уку

эшчәнлеген

оештыра белү.

Кеше фикерен

исәпкә алу,үз

фикереңне

дәлилли белү.

Ел фасылы

җәйгә хас

сүзләрне

һәм сүзтез-

мәләрне

билгели

белү, үз

фикереңне

аңлата алу.

Укучыларның

Галинең кием-

нәрне ел вакы-

тына карап ки-

гәнен әйтеп би-

рә белүләре.

Өйрәнелгән

грамматик һәм

лексик берәм-

лекләрне

кулланып,

җөмләләр төзи

белү.

3 нче күнегүне (73 нче

бит) тәкъдим итү. Бирем:

-Гали бу киемнәрне

кайчан кия?

Укучыларның Галинең

киемнәрне ел вакытына

карап кигәнен әйтеп

бирүләре.

Үз сәламәтлегеңә

игътибарлы булу

сыйфаты

тәрбияләү,

Логик фикерләү

сәләтен үстерү.

Үзеңнең

фикереңне тулы

һәм төгәл әйтә

белү.

Укучылар-

ның Гали

-нең кием-

нәрне ел

вакытына

карап ки-

гәнен әйтеп

бирә белү-

ләре.

Өйрәнелгән

грамматик

һәм лексик

берәм-

лекләрне

кулланып,

җөмләләр

төзи белү.

Үзбәя.

IV.Танып - белүгә мотивлаштыру. Пробле

малы ситуация тудыру .

Сорауларга

төгәл, тулы,

дөрес итеп

җавап бирә

белү күнек-

мәләрен үстерү.

Экранда ел фасыллары

сурәтләнгән рәсемнәр:

көз, кыш, яз, җәй.

-Укучылар без кайсы ел

фасыллары турында

сөйләштек?

-Кайсы ел фасылы

турында сөйләшмәдек?

-Кайсыгыз җәйне ярата?

-Укучылар сез үзегез

яраткан ел фасылы җәй

турында сөйләр өчен,

белгән лексикагыз гына

җитәрме?

Укытучы дәреснең

темасын, максатын

формалаштырырга

тәкъдим итә.

Сорауларга җавап

бирәләр, дәреснең

темасын, максатын

билгелиләр, фараз

кылалар.

Үзең һәм

башкаларның

кичерешләрен

аңлау. Үзгәрешкә

– яңа белем,

күнекмәләр алуга

омтылу. Яңа

белем алуның

мөһимлеген аңлау

хисе.

Үзмаксат кую.

Т.б. Танып – белү

максатын аерып

алу һәм

мөстәкыйль

формалаштыру.

Р.Белем

дәрәҗәсен

исәпкә алып,

аның нәтиҗәсен

күз алдына

китерү, уку

бурычларын

кую, максатны

гамәлгә ашыру

чараларын

сайлап алу һәм

аларны куллану.

К.Мәгълүмат

җыю һәм

эзләүдә инициа-

тивалы

хезмәттәшлек.

Сорауларга

төгәл, тулы,

дөрес итеп

җавап бирә

белү күнек-

мәләрен

үстерү.

V. Яңа сүзләр белән

таныштыру.

Яңа лексик

материал белән

танышу.

Яңа сүзләрнең

мәгънәсен

аңлау; дөрес

әйтү, язу,

аларны

сүзтезмәләрдә,

җөмләләрдә

1. Экспозиция.

2. Семантизацияләү

(тактада язылган яңа

сүзләрнең мәгънәсен

ачыклау). Тактада

транскрипция билгеләре

белән язылган яңа сүзләр:

ямьле, күбәләк, эссе,

җәйге, кыска,

озын,тиздән, сайрый.

Укытучы артыннан хор

белән һәм аерым – аерым

кабатланыла.

Эшне үзара

килешеп, эшли

белү.

Чагыштырып

нәтиҗә ясый

белү.

Яңа

сүзләрнең

мәгънәсен

аңлау;

дөрес әйтү,

язу, аларны

сүзтезмә-

ләрдә,

җөмләләрд

ә һәм ситуа-

һәм ситуатив

күнегүләрдә

куллана белү.

тив күнегү-

ләрдә кул-

лана белү.

Яңа сүзләрнең әйтелеше

өстендә эш.

Яңа сүздәге үзенчәлекле

авазларны әйтү.

Сүзне кабатлау.

Сүзтезмә әйтү: ямьле

җәй, ак күбәләк,эссе көн

һ.б.

Яңа сүз кергән җөмләләр

әйтү.

Яңа сүзләр кулланып,

ситуатив күнегүләр белән

эшләү.

Скажите, что: -наступило

прелестное лето;

-летают красивые

бабочки;

- сегодня очень жарко;

- дни становятся длиннее;

- ночи становятся короче.

Яңа сүзләрнең язылышы

өстендә эш.

-хаталар профилактикасы

үткәрү;

-хәтер диктанты язу;

-яңа сүзләрне

тәрҗемәләре белән

сүзлеккә язу; берничә

сүзне татарча – русча

сүзлектән карау.

Физкульт-минут

.

(музыка астында эшләү).

VI. Яңа сүзләрне

сөйләмдә куллану

Яңа сүзләрне

сөйләмдә

куллануны

ныгыту.

“Тәрҗемәче” уенын

оештыру.

Балалар парларда бер –

берсеннән сүзләрнең

тәрҗемәсен сорыйлар.

Бер – береңә

карата

игътибарлы,

ихтирамлы булу.

Әңгәмәдәшеңнең

фикерен тыңлый

Куелган

проблеманы

чишү, тиешле

мәгълүматны

таба белү.

Укыганның

Яңа лексик

материалны

сүзтезмәләр

-дә, җөмлә-

ләрдә, си-

туатив

-Нинди сүзләр антоним

сүзләр дип атала?

Сорауга җавап бирү.

Сүзләрнең антоним

парларын табу.

Озын - башланды –

мин.)куллануны ныгыту.

((.

Тема буенча

алган лексик

берәмлек-

ләр белән

җөмләләр,

хикәя төзеп

сөйли белү.

Укучыларның

яңа тема буенча

үзләштергән

белем

дәрәҗәсен

тикшерү.

Хаталарны

төзәтә белү

күнекмәсен

үстерү, тема

буенча алган

белемнәрне

ныгыту.

көн - кояшлы –

эссе - ямьле -

белү, әңгәмәдә-

шең белән

аралашу калыбын

төзи белү.

Үзара килешеп,

парларда,

төркемдә эшли

белү.

эчтәлеген аңлап,

биремнәрне

мөстәкыйль

үтәү.

күнегүләр-

дә,

диалогта

һәм

монологик

сөйләмдә

куллана

белү.

”Антоним-

нар”

темасын

кабатлау,

ныгыту.

Тема буенча

алган

лексик

берәмлек-

ләр белән

җөмләләр,

хикәя төзеп

сөйли белү.

Бирем тәкъдим итү.

Прослушайте и скажите,

что добавлено в каждом

предложении.

Бирелгән җөмләләргә

нинди сүзләр,

сүзтезмәләр өстәлгәнен

әйтеп бирә белү. Методик

ярдәмлек: 4 нче күнегү,

45 нче бит.

Ситуатив күнегүләр

тәкъдим итү.

8 нче күнегү,74 нче бит.

Спроси у друга:

-Когда в школе заверша-

ется учёба? Һ.б.

Мөстәкыйль эш.

Экранда сүзләр тәкъдим

итү: озын,тиздән, көн,

кояшлы, эссе,

җәй,күбәләк, ямьле,

сайрый. Шул сүзләр

белән җөмләләр яки

аерым укучыларга 4-5

җөмләдән торган хикәя

төзеп язарга кирәклеген

әйтү.

Мөстәкыйль эшне

тикшерү.

Экранда бирелгән сүзләр

белән җөмләләр төзеп

язу. Укучылар

җөмләләрне һәм үзләре

төзегән хикәяне

кычкырып укыйлар.

Рефлексия.

Үзбәя.

Чагыштырып нә-

тиҗә ясый белү.

Үз эшеңне һәм

сыйныфташың-

ның эшен дөрес

бәяли белү.

(5мин.)

Укыган текст-

ның эчтәлеген

дөрес эзлек-

лелектә, аңлап

сөйли белү

күнекмәсен

үстерү.

“Укучы –укучы”диалогын

төзүне һәм “Иң матур

сөйләүче” конкурсын

оештыру.

Текст тәкъдим итү.

Тиздән укулар тәмамла-

на. Ямьле җәй җитә. Көн-

нәр озыная, ә төннәр кыс-

кара.Күбәләкләр оча.Кош-

лар сайрый. Каникуллар

башлана.

Укучылар электрон

тактада сурәтләнгән

картина “Җәй”не

карыйлар һәм “укучы –

укучы” диалогы төзиләр;

язылган текстны укый-

лар, парларда бер –

берсенә сөйлиләр. Аннан

соң такта янына чыгып

сөйләү оештырыла.

Үзара килешеп,

парларда,

төркемдә эшли

белү.

Аңлап укый

белү,

коммуникатив

мәсәләгә

таянып, фикерне

төгәл итеп

җиткерү.

Укыган

текстның

эчтәлеген

дөрес

эзлек-

лелектә,

аңлап сөйли

белү

күнекмәсен

үстерү.

VII

.Рефлекси

я.

Үзбәя һәм

бәя кую .

Дәреснең

предмет

нәтиҗәсен

билгеләү.

Билгеләр кую.

Дәрестә алган яңа

белемнәрне билгеләтә.

– Укучылар, бүген сез

дәрестә нәрсәләр

белдегез? Тагын нәрсә

турында күбрәк беләсегез

килә?

Дәрескә нәтиҗә ясый.

– Какие оценки вы

поставите себе? Давайте

обсудим.

Куелган сорауларга җавап

бирү.

(Укучылар үзләренең,

иптәшләренең нинди

билгеләр алуы турында

сөйләшәләр, укытучы

фикерен тыңлыйлар)

Үз уңышлары-

ның, уңышсыз-

лыкларының сә-

бәпләре турында

фикер йөртә белү.

Үз эшчәнлегеңне

контрольгә алу.

VIII. Өйгә

эш бирү.

Өй эшен

билгеләү .

Өй эшен хәбәр итү, аны

башкару ысулын аңлату.

Өй эше биременең

аңлашылмаган өлешен

ачыклыйлар.

1) 73 нче бит, 5 нче күнегү;

2) ”Ямьле җәй”— хикәя

төзергә – көчле укучылар

өчен.