МБДОУ Детский сад "Одуванчик" с. Асыма

Прогулка конспега «Салгын уонна тыал»

(Бэлэмнэнии белех)

Онордо: Андреева М.В.

2017

Буолар кунэ ыйа 19.04.2017

Программное содержание:

- Продолжать знакомить детей с явлениями природы.

- Формировать представление от том, что ветер бывает разной.

- Развивать познавательный интерес, любознательность,

наблюдательность, кругозор, интерес к поисково – исследовательской

деятельности

- Учить определять силу ветра с помощью прибора «Вертушки»

- Воспитывать любовь к родному краю.

- Воспитывать уважение к труду взрослых и сверстников

Оборудование: Полиэтиленовые пакеты на каждого ребенка, палка -

весы с двумя шарами. Булавка, мячи в коробке, вертушки в корзинке,

коробки 2 шт. для игры.

Ход прогулки:

Иитээччи – О5олор прогулка5а тахсыахпыт иннинэ

быраабылаларбытын хатылыаххайын.

- Танаспытын барытын кэтэбит

- Кирилиэскэ суурэн туспэппит

- Сыыртан сырылыырга сэрэхтээх буолабыт.

- Муустаах сиргэ сэрэнэн хаамабыт итд

- Тегуруччу турдубут биьиги бугунну прогулкабытыгар ыалдьыттар

кэлбиттэр. Кинилэри кытта дорооболоьуоххайын, уонна куну,

халлааны, бэйэ бэйэбитин уруйдуоххайын

Здравствуй, солнце золотое!

Здравствуй, небо голубое!

Здравствуй, матушка земля!

Здравствуйте, мои друзья!

Туох туьунан кэпсэтэрбитин мин эьиэхэ таабырын таайтаран

билиьиннэриэм

1.

Киьи хара5ынан кербет, дьиэ иьигэр, таьыгар баар. Кинитэ суох

олох суох. Тугуй ол? (Салгын)

- О5олор таьырдьа тахсаат аан бастаан тугу чувствуйдаатыгытый?

Сибиэьэй

салгыны.

Бу

салгынынан

тыына

туьуеххэйин.

Туох

сыттаа5ый?

Сайа5ас салгыннаах

Сандаарбыт куннэрдээх

Санааны кеччутэр

Саас барахсан

Сахабыт сиригэр

Салаллан эрэр.

- Салгыны киьи тыытыан сеп дуо?

- Таарыйан керуеххэйин. Илиибитинэн сирэйбитин сапсыныаххайын.

Салгын кэлэрэ билиннэ дуо?

- Салгыны тутан ылыахха сеп дуо?

- Мин эьиэхэ целофановай пакет тунэтиэм, пакет иьигэр салгыны тутан

керун

Опыт 1. Пакет айа5ын эрийин салгын тахсыбат курдук гына. Уонна

пакеткытын ыга баттаан керун.

- То5о ыга баттамматый?

- Тептеру пакеткытын суерун. Уонна иккистээн ыга тутун. Ыга баттанна

дуо.

- Чэ эрэ аны билигин этин киьи салгыны тутуон сеп дуо? Сеп

-

Пакеттаргытын

уурун.

Салгын

ыйааьыннаах

буолуо

дуо.

Иккис

эксперимиэммитин оноруоххайын. Салгыны ыйаан керуеххэйин.

Опыт

2.

Паалканы

ылыаххайын

икки

еттугэр

шариктары

урэн

иилиэххэйин. Шарик иьигэр тугу урдубутуй?

- иккиэн тэн ыйааьыннаахтар.

- Арай биир шариктан салгынын тэьэн тааран кэбистэхпинэ хайдах

буолуой? Онтон иккис шаригын тэьиэххэйин. Ыйааьыннара тэннэстэ

дуо?

- Онон туох тумуккэ кэллибит? Салгын ыйааьыннаах эбит.

- О5олор этин эрэ туох иьигэр салгын баар буоларый? (мээчик, шарик,

мыльнай

пузырь

иьигэр,

сетуелуур

кругка,

уруллубут

бассейнна,

массыына келеьетугэр итд)

- Аны билигин таабырын таайтарыам. Туох туьунан таайтарбыппын

толкуйдаан баран этин

Мин маьы хамсатабын, эйигин да таарыйабын,

иьиирэбин, бэргэьэ5ин кетутэбин.

Ол гынан баран кестубэппин,

Таайа о5ус эрэ миигин (Тыал)

-

Тыал

диэн

салгын

хамсааьынын

этэллэр.

Тыал

араас

керуннэрин

туьунан хоьоон аа5ан иьиттиннэриэм. Бол5ойон истин

Тыал диэн тугуй?

Ыйытар мин кыра кысчааным

Тыал барахсан араастаах

Киьи ситэн аахпат кестуулэрдээх

Куустээх тыал былыты уурэр

Мелтех тыал оту сэрэнэн хамсатар

Сайынны тыал сылаас буолар

Кыьынны тыал чысхаанынан иьиирэр

Хотугу тыал тымныыны а5алар

Со5уруунну тыал сылааьынан илбийэр

Хайдах тыаллар баалларын ким ейдеен иьиттэний?

- Вертушкаларбытын ылыаххайын. Бугун тыал баар ду суох ду? Теье

куускэ урэрин билиэххэйин?

-

Тыал

уунээйилэр

сиэмэлэрин

араас

сиргэ

кетутэн

илдьэр.

Оонньуоххайын. «Тыалга кетер сиэмэлэр» Мин ийэ маспын эьиги мин

о5олорум сиэмэлэр буола5ыт. Аан бастаан миэхэ сыстан турбуккут.

Онтон куустээх тыал кэлэн эьигини араас сиргэ ыспыт. Атын сиргэ

туьээт эьиги мас буолан уунэн тахса5ыт.

Ветер дует нам в лицо

Закачалось деревцо

Ветер тише, тише, тише

Деревцо все выше выше.

- О5олор тыал туох куьа5аны оноруон себуй? (тыал тыастаах, мастары

тоьутуон сеп, бэргэьэни кетутуен, суолу тибэн кэьиэн)

- Киьиэхэ туох буортуну оноруон себуй? (Куустээх тыал дьиэ сарайын

кетутэр,

ардыгар

дьиэни

алдьатыан

сеп,

муора5а

куустээх

тыал

тустэ5инэ хараабыллары тимирдэр)

- Тыал куруутун куьа5ан буолбат, туьалаа5ы онорор (Парустары урэр,

мельница

кынаттарын

хамсатар,

сайын

итиигэ

киьини

серуукэтэр,

уунээйилэр сиэмэлэрин тар5атар.)

Онон

тыал

араастаах,

сымна5ас

эйэ5эс

дьонно

кемелеьер,

эбэтэр

кыыьырымта5ай буортуну онорор буолуон сеп.

- Оонньуу оонньуоххайын «Мы веселые ребята»

Трудовая деятельность – мууьунан буруллубут сирдэргэ «Сэрэхтээх

буолун»

диэн

бэлиэлэри

ыйааьын.

Кормушкалары

ыраастааьын,

ас

кутуу.

О5о бэйэтин бириэмэтэ себулуур оонньуутунан оонньуур.

Индивидуальная работа.

- Миэстэттэн туран ыстаныыны эрчийии.

- Мээчигинэн сыалы таба уерэнии

-

Тумуккэ

кунустэн

киэьээ

прогулка5а

тугу

себулээбиттэрин

уруьуйдууллар.